Masal Nedir, Masal Türleri ve Özellikleri


Masal Nedir, Masal Türleri ve Özellikleri

Masallar, kuşaktan kuşağa aktarılan ve gerçek dışı olayları, genellikle olağanüstü karakterlerle anlatan bir sözlü edebiyat ürünüdür. Masal türünün özellikleri, Türk edebiyatının en özel türlerinden biri olan masalların çok daha iyi anlaşılmasını sağlar. Hayal gücünün ürünleri olan masallarda genellikle dinleyiciye bir öğüt verilir. Yer ve zaman ögesi belirsizdir, olayların nerede ve ne zaman geçtiği tam olarak bilinemez. Dünya edebiyatında masal türündeki ilk örnek, Beydeba tarafından yazılan “Kelile ve Dimne”dir.

Masal Nedir, Özellikleri Nelerdir?

Masal nedir sorusu için çok kısa bir tanımlama yapılabilir. Masal, sözlü edebiyatın bir ürünüdür. Çoğunlukla olağanüstü karakterlerin yer aldığı masallarda gerçek dışı olaylar anlatılır. Masal türünün özelliklerini şu şekilde sıralayabiliriz:

• Hayal gücünün bir ürünüdür.
• Nazım-nesir karışık masallar bulunsa da çoğunlukla nesir formuyla sunulur.
• Sözlü Türk edebiyatının ürünleri arasında yer alır. Kulaktan kulağa aktarılarak gelecek nesillere aktarılır.
• Genellikle doğruluk-haksızlık, iyilik-kötülük gibi zıt kavramlar işlenir.
• Masallarda iyiler her daim iyi, kötülerse her daim kötüdür.
• Yer ve zaman çoğunlukla belirsizdir. Genellikle zaman kavramını belirtmek amacıyla “Evvel zaman içinde, kalbur saman içinde” şeklinde bir tekerleme kullanılır. Bunun yanı sıra farklı tekerlemelerin de yoğun bir şekilde kullanıldığı görülmektedir.
• Anlatımda geniş zaman (-er, -ar) ya da öğrenilen geçmiş zaman (-mış, -miş) kullanılır.
• Masallarda çoğunlukla ders verme gibi bir amaç bulunur.

Masal türünün özellikleri, masal türünün çerçevesini belirlemektedir. Her ne kadar masallar anonim bir tür olsa da günümüzde belirli bir kişi tarafından masal yazıldığı da görülmektedir. Bu tür masallara “yapma masal” adı verilir. Yoğun bir anlatıma sahip olan masallarda olağanüstülüklerin ön planda yer aldığını ve genellikle bu mantığa uygun karakterlerin kullanıldığını ifade edebiliriz.

Masal Hangi Bölümlerden Oluşur?

Masallarda belli başlı bölümler yer alır. Masal bölümleri genel hatlarıyla şu şekilde sıralanabilir:

Döşeme;

Dinleyicilerin masal dinlemeye çağrıldığı ve genellikle içerisinde tekerleme yer alan bölüm “döşeme” olarak adlandırılır.

Serim;

Masal kahramanlarının tanıtıldığı, olaylara giriş yapılan bölüm “serim”dir.

Düğüm;

Asıl olaylar “düğüm” olarak adlandırılan bölümde meydana gelir. Masal kahramanının başından geçen ve dinleyicilerin ilgisini çeken olaylar, kahramanın diğer karakterlerle ilişkisi olmak üzere birçok öge bu kısımda yer alır.

Çözüm;
Olaylar çözümlenir, bir sonuca bağlanır. İyiler ödüllendirilirken kötüler cezalandırılır.

Dilek

Masal anlatıcısı dinleyenler için dilekte bulunur. Bu kısımda çeşitli tekerlemeler kullanılır.

Benzer Gönderiler

  • Kartal ile Kaplumbağa

    Kartal ile Kaplumbağa Masalı Günlerden bir gün, kaplumbağa ile kartal dost olmuşlar, birlikte gezintiye çıkmışlar. Kaplumbağanın hayali çok yükseklere çıkmakmış. Kaplumbağa, bir gün kartal dostuna gidip, gökyüzüne çıkmak istediğini söylemiş. Eğer, kartal bu isteği yerine getirirse ona çeşitli hediyeler verebileceğini söylemiş. Kartal, bu teklifi kabul etmiş ve kaplumbağayı pençeleriyle kabuğundan tutarak gökyüzüne doğru yükselmişler. Kaplumbağa…

  • Beyinsiz Geyik

    Beyinsiz Geyik Masalı Bir aslan hastalanmış, ilinde yorgan döşek yatıyormuş. Candan dostu tilkiyi çağırıp demiş ki: “Eğer iyileşip yaşamamı istiyorsan hemen git ormanda oturan büyük geyiği bul. Türlü türlü diller döküp kandır onu. Pençemin altına getir, eğer onun beyni ile ciğerlerini alırsam çabucak iyileşirim.” Tilki hemen gitmiş ormanda hoplayıp zıplayıp geyiği bulmuş. “Gözün aydın geyik…

  • Çirkin Ördek Yavrusu

    Çirkin Ördek Yavrusu Masalı Bir varmış, bir yokmuş, evvel zaman içinde, kalbur saman içinde, develer tellal, pireler berber iken, çok uzaklarda bir çiftlikte bir ördek yaşarmış. Bu ördek, yumurtalarının üzerinde sabırla oturur, onların çatlayıp yavrularının çıkacağı günü dört gözle beklermiş. Günler geçmiş, beklediği o an sonunda gelmiş! Yumurtalar birer birer çatlamış, cik cik sesleriyle yavrular…

  • Yardımsever Baykuş ile Sincap

    Baykuş ile Sincap Masalı Bir zamanlar, yemyeşil bir ormanda yardımsever bir baykuş ve minik bir sincap yaşarmış. Bu orman, ağaçların gökyüzüne uzandığı, rengarenk çiçeklerin her yana yayıldığı huzurlu bir yermiş. Baykuş yaşlı ve bilge, sincap ise genç ve meraklıymış. Bir gün, minik sincap telaşla baykuşun yanına gelmiş. “Bay Baykuş, bir derdim var!” demiş titrek bir…

  • Parmak Çocuk

    Parmak Çocuk Masalı Bir varmış, bir yokmuş, evvel zaman içinde bir terzinin bir oğlu varmış. Bu çocuk o kadar küçükmüş ki, boyu bir başparmaktan uzun değilmiş. Bu yüzden ona “Parmak Çocuk” derlermiş. Küçükmüş küçük olmasına ama yüreği kocamanmış. Bir gün babasına, “Babacığım, ne olursa olsun, ben uzaklara gitmek istiyorum!” demiş. Babası da ona, “Peki oğlum,”…

  • Pinokyo

    Pinokyo Masalı Uzun zaman önce küçük bir kasabada Gepetto adında iyi kalpli yaşlı bir Oyuncakçı yaşarmış. Tahtadan oyuncaklar yaparak geçimini sürdürüyormuş. Gepetto’nun tek hayali bir çocuğunun olmasıymış. Bir gün ormanda gezerken kocaman bir kütük görmüş. Tam aradığım kütük bu demiş. Bununla çok güzel bir kukla çocuk yaparım deyip kütüğü bir sandalyeye oturtup başlamış kütüğü oymaya…..

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir